NASA-nın böyük peyklərindən biri Yerə doğru hərəkət edir. Mütəxəssislərin məlumatına görə, "Van Allen Probe A" adlı aparat təxminən 14 il orbitdə qaldıqdan sonra yaxın günlərdə Yer atmosferinə daxil olacaq.
Medianews.az Musavat.com-a istinadən xəbər verir ki, peykin Yerə düşməsinin 2026-cı il martın 11-də baş verəcəyi gözlənilir.
Təxminən 600 kiloqram çəkisi olan peyk 2012-ci ilin avqustunda "əkizi" "Van Allen Probe B" ilə birlikdə orbitə buraxılıb. Hər iki aparat Yer ətrafındakı radiasiya kəmərlərini - “Van Allen radiasiya kəmərləri” adlanan zonaları öyrənmək üçün hazırlanıb.
NASA bildirir ki, peyk atmosferə daxil olarkən onun böyük hissəsi yanaraq məhv olacaq. Lakin aparatın bəzi hissələrinin yanmadan sağ qalaraq Yer səthinə düşməsi ehtimalı istisna edilmir.
Alimlərin hesablamalarına görə, Yer üzündə kiminsə bu hadisədən zərər görməsi ehtimalı son dərəcə aşağıdır – təxminən 1/4200, yəni 0,02 faiz. Qeyd olunur ki, Yer səthinin təxminən 70 faizi okeanlarla örtülüdür. Buna görə də atmosferə daxil olduqdan sonra sağ qalan fraqmentlərin açıq okeana düşməsi ehtimalı daha yüksəkdir.
Bununla belə, peykin atmosferə daxil olacağı dəqiq vaxt və tarix hələlik ilkin proqnoz hesab olunur. Yeni məlumatlar əldə edildikcə mütəxəssislər hesablamaları dəqiqləşdirəcəklər.
Əslində missiya cəmi iki il üçün planlaşdırılmışdı. Lakin peyklər gözləniləndən daha uzun müddət işləyib. "Van Allen Probe B" 2019-cu ilin iyuluna, "Van Allen Probe A" isə həmin ilin oktyabr ayına qədər fəaliyyət göstərib. Peyklərin topladığı elmi məlumatlar isə alimlər tərəfindən hələ də araşdırılır.
Yer ətrafındakı radiasiya kəmərlərinin öyrənilməsi kosmik hava və Günəş aktivliyinin texnologiyalara təsirini anlamaq baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır. NASA-nın məlumatına görə, bu tədqiqatlar Günəş aktivliyinin peyklərə və kosmik missiyalara təsirini proqnozlaşdırmağa, astronavtlar üçün riskləri qiymətləndirməyə, həmçinin rabitə, naviqasiya və elektrik şəbəkələri kimi yerüstü sistemləri qorumağa kömək edir.
Əvvəlcə hər iki peykin 2034-cü ilə qədər orbitdə qalacağı düşünülürdü. Lakin son illərdə Günəşin aktivliyinin artması Yer atmosferinin yuxarı qatlarının genişlənməsinə və peyklərin orbitdə daha tez sürət itirməsinə səbəb olub. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, məhz bu amil "Van Allen Probe A" peykinin orbitdə qalma müddətini qısaldıb.
NASA-nın proqnozlarına görə, onun "əkizi" olan "Van Allen Probe B" isə ən azı 2030-cu ilə qədər Yer atmosferinə daxil olmayacaq.