Türkiyənin cənub-şərq hissəsində arxeoloqlar təxminən su altında qalan 2400 il yaşı olan qədim bir şəhər aşkar ediblər. Söhbət hazırda Dəclə su anbarı suları altında qalan yaşayış məntəqəsindən gedir. Burada qəbirlər, məscid və dini məktəblərdən ibarət bütöv məhəllələr qorunub saxlanılıb.
Bu barədə “Indian Defence Review” nəşri məlumat yayıb.
Dəclə Universitetinin araşdırmasına görə, su altında qədim yaşayış yerinin bütöv məhəllələrini müəyyən etmək mümkün olub. Aşkarlanan obyektlər arasında qəbirlər, məscid və mədrəsə də var. Tikililərin əksəriyyəti demək olar ki, ciddi zədələnmədən günümüzə qədər qorunub.
Mütəxəssislər izah edirlər ki, tikililərin yaxşı vəziyyətdə qalmasının əsas səbəbi onların uzun müddət su altında, insan müdaxiləsi olmadan qalmasıdır. Gölün sakit mühiti binaları faktiki olaraq “konservasiya” edib və bu ərazini bir növ zaman kapsuluna çevirib.
Dəclə Universitetinin tədqiqatçısı İrfan Yıldız qeyd edib ki, sualtı çəkilişlər, həmçinin suyun səviyyəsinin vaxtaşırı azalması tikililəri qismən müşahidə etməyə imkan verir. Onun sözlərinə görə, bu tikililər bütövlüyünü qoruyub saxlayıb və hələ də möhkəm vəziyyətdədir, bu da abidənin yüksək dərəcədə qorunduğunu göstərir.
Batmış şəhərin yerləşdiyi ərazi qədim tarixə malikdir. Egil rayonu Dəclə çayı vadisində yerləşir və müxtəlif dövrlərdə hetlərdən tutmuş osmanlılara qədər fərqli sivilizasiyalar burada məskunlaşıb.
Məqalədə qeyd olunur ki, su altında qalan şəhər bu tarixi zəngin landşaftın bir hissəsidir. Ərazi qədim qayalıq məzarlar və unudulmuş hökmdarların yazıları ilə bəzədilmiş qayalarla əhatə olunub. Bu sualtı kəşf əsrlər boyu müxtəlif sivilizasiyalar tərəfindən formalaşdırılmış bir məkanı görmək imkanı yaradır. Hər bir imperiya yüksəliş və süqut dövründə bu regionun tarix qatlarının formalaşmasına öz töhfəsini verib.
Bununla yanaşı, arxeoloqlar abidə üçün risklərin də mövcud olduğunu vurğulayırlar. Suyun səviyyəsinin dəyişməsi, lilin yığılması və təbii eroziya şəhərin qalıqlarına tədricən zərər verə bilər. Buna görə də alimlər ərazidə genişmiqyaslı sualtı arxeoloji tədqiqatların aparılmasına çağırırlar. Bu tədqiqatlar obyektin detallı sənədləşdirilməsinə, tikinti materiallarının öyrənilməsinə və orada yaşamış insanların həyat tərzinin daha yaxşı başa düşülməsinə imkan verəcək./lent.az