Çay tərkibindəki kofein və digər maddələr sayəsində təbii enerji mənbəyi hesab olunur. Bəzi növlər səhərlər daha gümrah olmaq və ya məşqdən əvvəl enerji toplamaq üçün uyğun olduğu halda, digərləri günortadan sonra iş zamanı diqqəti qorumağa kömək edə bilər.
Yaşıl çay Matça
Bu çay növü tərkibində L-teanin, kofein, xlorofil və katexinlərin miqdarını artırmaq məqsədilə xüsusi üsulla yetişdirilir. Matça elmi araşdırmalarla təsdiqlənmiş iltihabəleyhinə və antioksidant xüsusiyyətləri ilə tanınır.
“Matça digər çay növləri ilə müqayisədə rahatlamağa kömək edən amin turşusu — L-teanin baxımından daha zəngindir. L-teanin həmçinin kofeinin sorulmasını yavaşladır və enerjinin daha sabit, uzunmüddətli şəkildə sərbəst buraxılmasına imkan verir”, deyə məlumatda qeyd olunur.
Yerba mate
Bu çay növü Cənubi Amerikada yetişən ağacın yarpaqlarından hazırlanır. İçkinin böyük hissəsi Braziliyada istehlak edilir, buna görə də dünyanın digər bölgələrində onu tapmaq daha çətin ola bilər.
“Yerba mate tərkibində olan teobromin adlı alkaloid yaddaşı və diqqəti yaxşılaşdıra bilər. Buna görə bu içki iş günü ərzində enerjini artırmaq üçün uyğun seçim hesab olunur. “Yerba mate”də olan metilksantinlər — xüsusilə kofein, teobromin və teofillin — fiziki aktivliyi artırmağa və yorğunluğu azaltmağa kömək edə bilər. Məhz buna görə bu içki məşqdən əvvəl də istifadə olunur”, deyə məqalədə bildirilir.
Qara çay
Ənənəvi qara çayın müxtəlif dad növləri mövcuddur və bu içki dünyanın bir çox ölkəsində geniş yayılıb. Digər çaylardan fərqli olaraq, onun tərkibində teaflavinlər adlı birləşmələr var.
Heyvanlar üzərində aparılan bəzi araşdırmalar göstərib ki, bu maddələr stimullaşdırıcı təsir göstərə bilər.
“Bir araşdırmada gündə 1–4 fincan qara çay içməyin depressiyadan qorunmağa kömək etdiyi göstərilib. Bunun səbəbi ehtimal ki, kofeinlə bağlıdır. Depressiya insanlarda yorğunluq hissinə səbəb ola bilər, buna görə qara çay bu vəziyyətə meyilli insanlarda enerji səviyyəsini artırmağa kömək edə bilər”, deyə “Verywell Health” yazır.
Ağ çay
Ağ çayın tərkibində kofein var, lakin onun miqdarı Matça, Yerba mate, yaşıl və qara çayla müqayisədə daha azdır.
“Məhdud kofein miqdarı ağ çayı kofeinə həssas insanlar və ya daha az kofein qəbul etmək istəyənlər üçün daha uyğun seçim edə bilər. Bəzi ağ çay növlərində qara çay qədər, hətta ondan daha çox L-teanin ola bilər. Bu isə ağ çayın bir neçə saat ərzində oxşar şəkildə uzunmüddətli enerji təmin etməsinə imkan verir”, deyə nəşrdə qeyd olunur.
Ulun çayı
Ulun çayı dünyada istehlak edilən bütün çayların təxminən 2 faizini təşkil edir və əsasən Asiya mədəniyyətləri ilə əlaqələndirilir.
Bununla yanaşı, son illərdə ulun çayının sağlamlığa faydaları ilə bağlı yeni araşdırmalar aparılıb. Həmin tədqiqatlar bu çay növünün də iltihabəleyhinə xüsusiyyətlərə malik olduğunu göstərir.Demokrat.az
17.07.2026, 06:46
99
baxış
Zara Editor