Yay aylarında günəşli və isti havanın təsiri ilə saçların daha sürətlə uzandığı barədə fikirlər geniş yayılıb. Bəs bu iddia elmi cəhətdən doğrudurmu? Dermatoloqlar və alimlər günəş işığının, D vitamininin və mövsüm dəyişikliklərinin saçların böyüməsinə təsiri ilə bağlı açıqlama veriblər.
Medianews.az xəbər verir ki, insan saçları orta hesabla ildə təxminən 12-13 santimetr uzanır. Lakin bu proses fasiləsiz baş vermir. Baş dərisindəki hər bir saç follikulu öz müstəqil dövrünə uyğun fəaliyyət göstərir və dörd əsas mərhələdən keçir:
Anagen - aktiv böyümə mərhələsi;
Katagen - qısa keçid mərhələsi;
Telogen - istirahət mərhələsi;
Ekzogen - saç telinin töküldüyü mərhələ.
Saç follikulları adətən 2-8 il ərzində böyümə mərhələsində qalır. Yaş artdıqca bu müddət qısalır və nəticədə saçlar daha nazik, zəif olur. ABŞ-ın Texas ştatının Dallas şəhərində fəaliyyət göstərən sertifikatlı dermatoloq Elizabet Bahar Houşmand bildirir ki, saçların böyümə dövrünə genetika, qidalanma, qəbul edilən dərmanlar, stress və iltihabi proseslər ciddi təsir göstərir. Onun sözlərinə görə, qalxanabənzər vəz xəstəlikləri, dəmir çatışmazlığı, ağır xəstəliklər, cərrahi əməliyyatlar, sürətli çəki itkisi, doğuşdan sonrakı hormonal dəyişikliklər və bəzi dərman preparatları daha çox saç follikulunun tökülmə mərhələsinə keçməsinə səbəb ola bilər. Bu isə bir neçə ay sonra saç tökülməsinin artması ilə nəticələnir.
Yayda saçlar daha sürətlə uzanır?
Houşmand qeyd edir ki, bu fikir kifayət qədər məşhurdur və müəyyən qədər bioloji əsaslandırması ola bilər. Çünki günəş işığı, temperatur, qan dövranı və mövsümi hormonal dəyişikliklər insan orqanizmində müxtəlif fizioloji proseslərə təsir göstərir. Bununla belə, dermatoloq vurğulayır ki, mövcud elmi biliklərə əsasən, yay günəşi və digər mövsümi amillərin saçların uzanmasına ciddi təsir göstərdiyini söyləmək mümkün deyil. "Biz dermatologiyada hesab edirik ki, saçın böyüməsini əsasən saç follikulunun daxili biologiyası, ümumi sağlamlıq vəziyyəti və hüceyrədaxili siqnal mexanizmləri müəyyən edir", - deyə o bildirib.
D vitamini saçların uzanmasını sürətləndirirmi?
Günəş işığının təsiri ilə orqanizmdə D vitamininin sintezinin artması da tez-tez saçların daha sürətlə uzanmasının səbəbi kimi göstərilir. Lakin Houşmand bunun da doğru olmadığını deyir. Onun sözlərinə görə, əgər insanda D vitamini çatışmazlığı varsa, bu çatışmazlığın aradan qaldırılması ümumi sağlamlığa müsbət təsir göstərə və saç tökülməsinin müalicə planının bir hissəsi ola bilər. Ancaq D vitamini səviyyəsi normal olan insanlarda əlavə D vitamini qəbulunun saçların daha sürətli uzanmasına səbəb olduğunu göstərən ciddi elmi sübut yoxdur.
Elmi nəticə
Mütəxəssislər bildirirlər ki, günəşin və yay mövsümünün saçların böyüməsini nəzərəçarpacaq dərəcədə sürətləndirdiyi hələlik elmi şəkildə təsdiqlənməyib. Bu mövzuda aparılan araşdırmaların sayı azdır və əldə olunan nəticələr də iddianı qəti şəkildə təsdiqləmir. Araşdırmalardan birində hətta saqqal tüklərinin yay aylarında təxminən 60 faiz daha sürətli uzandığı qeyd olunsa da, bu fərq ay ərzində cəmi 0,7 santimetr əlavə uzanma deməkdir. Mütəxəssislərin fikrincə, bu qədər kiçik fərqi gündəlik həyatda hiss etmək demək olar ki, mümkün deyil.//Lent.az