Dənizkənarı Milli Parkda gəzərkən fotolarda gördüyünüz, ilk baxışda anlaşılmaz görünən sütunlarla yəqin ki, qarşılaşmısınız. Müasir sənət nümunəsi Azərbaycan rəssamı, YARAT Müasir İncəsənət Məkanı İctimai Birliyinin təsisçisi Aidə Mahmudovaya aiddir, “Təsəvvür edilməyən perspektivlər silsiləsindən” Adsız adlanır.
Sütunlarla bağlı məlumatlandırıcı lövhədə qeyd olunub ki, çökmüş sütunlara bənzər heykəllər, yarısı yıxılmış və yarısı tam halda, entropiyanı yaradılışın vacib bir mərhələsi kimi təqdim edir. Təsəvvür edilməyən perspektivlər silsiləsindən olan əsərlər öz material təhlili və birmənalı olmayan quruluşu ilə yaradılış və məhv proseslərinin eyni dərəcədə güclü qüvvələr kimi göründüyü fiziki və zehni təcrübələr kimi çıxış edir.
Mahmudova üçün bu proseslər öz əsərlərindən daha vacib olaraq onların əbədi natamamlığında xatirələrin işləməsi və insan vəziyyətinin zəifliyini özlüyündə oyadır.
Bu sənət nümunəsi izləyənləri sadəcə vizual müşahidəçi mövqeyində saxlamır, əksinə, onu düşünməyə və daxili suallar verməyə vadar edir.
Sütunların natamam, çökmüş və ya yarımçıq vəziyyətdə təqdim olunması həyatın davamlılıq və eyni zamanda dağılma ilə müşayiət olunan mahiyyətini simvolizə edir. Burada tamamlanmışlıq anlayışı arxa plana keçir, natamamlıq isə əsas ideya kimi ön plana çıxır. Əsərin yerləşdiyi məkan da onun təsir gücünü artıran amillərdən biridir.
Dənizkənarı Milli Park kimi açıq və dinamik bir mühitdə bu sütunlar zamanın axını, təbiətin dəyişkənliyi və insan müdaxiləsi arasında yaranan əlaqəni daha aydın şəkildə nümayiş etdirir. Dənizin dalğaları, küləyin hərəkəti və gün işığının sütunlar üzərində yaratdığı kölgələr əsəri daim dəyişən bir formaya salır.
Aidə Mahmudovanın yaradıcılığında tez-tez rast gəlinən yaddaş, zaman və insanın daxili vəziyyəti mövzuları bu əsərdə də açıq şəkildə hiss olunur. Sütunlar sanki keçmişin izlərini daşıyır, lakin eyni zamanda gələcəyə doğru açıq qalır. Bu da tamaşaçıya həm fərdi, həm də kollektiv yaddaş haqqında düşünmək imkanı yaradır.
“Təsəvvür edilməyən perspektivlər silsiləsindən” Adsız əsəri yalnız müasir incəsənət nümunəsi kimi deyil, həm də insan varlığının kövrəkliyi, zamanın keçiciliyi və yaradılışla məhvin ayrılmazlığı haqqında dərin fəlsəfi mesaj daşıyan sənət təcrübəsi kimi dəyərləndirilə bilər. İstər gündəlik gəzinti zamanı, istərsə də şüurlu müşahidə ilə yanaşıldıqda bu sütunlar hər bir tamaşaçı üçün fərqli mənalar və düşüncə qatları açır.
Musavat.com
