Ermənistan hakimiyyətinin Ermənistanın dəmir yollarının idarə olunmasında Rusiyanı əvəz etmək istəyi düşünülməmiş bir qərardır: qurduqları sistem "bir gecədə çökə bilər".
Medianews.az Publika.az-a istinadla xəbər verir ki, bunu Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının katibi Sergey Şoyqu TASS-a bildirib.
Şoyqu qeyd edib ki, başqa şirkətin Ermənistanda uzun müddətdir effektiv fəaliyyət göstərən Rusiya dəmir yolu daşıyıcısını ən çətin şəraitdə tam əvəz edə bilməsi ehtimalı azdır.
"Bu yaxınlarda Ermənistanın nüvə məsələləri üzrə ABŞ ilə əməkdaşlıq planları ilə bağlı vəziyyəti şərh etdim. Təxminən iyirmi il ərzində qurulmuş sistem bir gecədə çökə bilər. Təbii ki, heç bir "dost ölkə" buna görə məsuliyyət daşımayacaq. Ümid edirəm ki, Ermənistan rəhbərliyi vacib qərarlar qəbul edərkən yalnız vətəndaşlarının maraqlarından çıxış edəcək", - deyə o qeyd edib.
Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının katibi qeyd edib ki, Cənubi Qafqaz Dəmir Yolları (CQD) təxminən 20 ildir ki, investisiyalarla bağlı şərtlər də daxil olmaqla, konsessiya müqaviləsinin şərtlərini məsuliyyətlə yerinə yetirir. Onun sözlərinə görə, bu müddət ərzində Rusiyanın Ermənistan dəmir yolu sisteminə, o cümlədən dəmir yolu nəqliyyatına yatırdığı investisiyaların həcmi 30 milyard rubldan çoxdur.
“İndi isə Nikol Paşinyan deyir ki, Ermənistan dəmir yollarının Rusiya şirkətinə verilməsi potensial tərəfdaşları qorxudur, regional layihələrə mane olur və Ermənistan dəmir yolu şəbəkəsinin idarə olunmasını Rusiya və Ermənistana dost ölkəyə təhvil vermək məsələsini müzakirə edir”, - deyə Şoyqu qeyd edib.
O xatırladıb ki, müqavilədə SCR-in konsessiyaçı kimi konsessiya aktivlərinə sahib olacağı, istifadə edəcəyi, idarə edəcəyi, işlədəcəyi, saxlayacağı, təmir edəcəyi və lazımi təkmilləşdirmələr aparacağı nəzərdə tutulur.
“Müqavilə imzalanarkən Rusiya tərəfi Ermənistan dəmir yolu sisteminin 1200-dən çox daşınmaz əmlakı və 12500-dən çox daşınar əmlakı üçün məsuliyyəti öz üzərinə götürüb”, - deyə o bildirib.
Şoyqu qeyd edib ki, son 20 ildə konsessiya müqaviləsi sayəsində Ermənistan büdcəsinə 15 milyard rubldan çox vergi köçürülüb, 520 km-dən çox dəmir yolu yenidən qurulub, SCR QSC tərəfindən idarə olunan şəbəkənin istismar uzunluğu isə təxminən 700 km-dir.
“Şpalların 50 faizi dəyişdirilib, 38 körpü və iki tunel də daxil olmaqla 50-dən çox tikili təmir edilib və yenidən qurulub. İki illik statistikaya nəzər salsaq, mənzərə belədir: orta hesabla, SCR QSC hər il 500.000-dən çox sərnişin (bunlardan təxminən 360.000 yerli sərnişin) və 1,6 milyon tondan çox yük daşıyıb”, - deyə o əlavə edib.
Şoyqu vurğulayıb ki, "Şirkətin respublika iqtisadiyyatına verdiyi töhfəni qiymətləndirmək çətindir. Ermənistanın ehtiyacları üçün lazım olan bütün yüklər SCR QSC tərəfindən daşınır:
“Dəmir yolu həmçinin dənizə çıxışı olmayan ölkə üçün nəqliyyat əlaqələrini təmin edən strateji rol oynayır. Bütün bunların arxasında insanlar, şirkətin işçiləri dayanır. Hazırda şirkət işəgötürən kimi 2500-dən çox insanın işlə təmin olunmasına zəmanət verir. Yeri gəlmişkən, onların demək olar ki, hamısı bütün zəruri sosial müavinətləri alan Ermənistan sakinləri və vətəndaşlarıdır".
Şoyqu qeyd edib ki, müqaviləni müzakirə edərkən müzakirə mövzusunun tarixini və güzəştlə birbaşa əlaqəli bəzi hüquqi məsələləri xatırlamağa dəyər.
"SSRİ-nin dağılmasından sonra Ermənistan dəmir yolu sistemi ciddi böhran içində idi. İnfrastruktur ciddi şəkildə pisləşmişdi, dəmir yolunun bir çox hissəsi qar uçqunları və sürüşmələr səbəbindən işlək vəziyyətdə deyildi. Respublikanın praktik olaraq mühasirədə olduğunu nəzərə alsaq, yük daşımaları və sərnişinlərin sayı xeyli azalmışdı. Köhnəlmiş dəmir yolunun dəyişdirilməsi də daxil olmaqla, modernləşdirmə üçün əhəmiyyətli maliyyə investisiyaları tələb olunurdu. Bu şəraitdə Ermənistan hökuməti dəmir yolunun bərpası üçün tender elan etdi və tenderi Rusiya qazandı", - deyə o bildirib.