Uzun müddət davam edən baş ağrılarının səbəbləri tibbi ekspertlər tərəfindən geniş araşdırılır və bu ağrılar müxtəlif daxili və xarici faktorların təsiri nəticəsində meydana çıxa bilər. Nevrologiya sahəsində aparılan araşdırmalar göstərir ki, baş ağrısını sadəcə bir problem kimi görmək düzgün deyil, çox vaxt bədənin digər sistemlərində yaranan pozuntuların əlamətidir.
Medianews.az xəbər verir ki, mütəxəssisləri keçməyən baş ağrılarının səbəblərini bir neçə əsas kateqoriyada qruplaşdırır: baş ağrılarının özü nevroloji xəstəlik ola bilər (məsələn, miqren), yaxud başqa xəstəliklərin əlaməti kimi ortaya çıxa bilər. Birinci növ baş ağrıda beyin damarlarının və sinir sisteminin kimyəvi prosesləri ağrını stimullaşdırır. İkinci dərəcəli baş ağrılarında isə infeksiyalar, qan təzyiqi, beyin strukturunda dəyişikliklər (şiş, anevrizma və s.) kimi səbəblər rol oynaya bilər.
Baş ağrısının davamlı olması həmçinin həyat tərzi amilləri ilə də bağlıdır. Stress, yuxusuzluq, uzun müddət kompüter/telefon ekranına baxmaq, sıx qapalı mühitdə qalmaq kimi faktorlar ağrını daha da gücləndirə bilər. Son illərdə belə hallar insanların gündəlik həyatında daha çox müşahidə olunur və bu da şikayətlərin artmasına səbəb olur.
Tibbdə baş ağrılarının qidalarla bağlı olduğu da geniş araşdırılan mövzulardan biridir. Bəzi qidalar müəyyən insanlarda baş ağrısını tətikləyən (trigger) rolunu oynaya bilər. Mütəxəssislər bildirir ki, bütün insanlarda eyni qidalar ağrıya səbəb olmur; fərdi həssaslıq əhəmiyyətlidir. Lakin klinik müşahidələr aşağıdakı qida və içkilərin tez-tez baş ağrısı ilə əlaqələndiyini göstərir.
Kofein tərkibli içkilər — Qəhvə, çay, kola və digər kofeinli içkilər miqren və digər baş ağrılarının tetikleyicisi ola bilər. Kofeinin çox qəbulu yanı sıra qəflətən dayandırılması da ağrıya səbəb ola bilər.
Alkoqol — Qırmızı şərab, pivə və digər alkoqollu içkilər bəzi insanlarda baş ağrısını gücləndirə bilər. Bunun səbəbi alkoolun tərkibində histamin, tiramin və digər maddələrin olmasıdır ki, bunlar beyin damarlarını təsir edərək ağrıya gətirib çıxara bilər.
Şokolad — Tərkibində kofein, tiramin və beta-feniletamilamin kimi maddələr olduğundan bəzi insanlarda baş ağrısını tetikleyə bilər.
Yaşlanmış və fermentləşdirilmiş pendirlər — Parmesan, feta, mavi pendir və bənzərləri tiraminlə zəngindir və bəzi hallarda baş ağrısını artırır.
İşlənmiş ətlər — Kolbasa, sosis, hisə verilmiş ət və s. nitrik maddələr və nitritlər ehtiva etdikləri üçün beyin damarlarına təsir edərək ağrıya səbəb ola bilər.
Süni şirinləşdiricilər — Aspartam kimi süni şirinləşdiricilər bəzi insanlarda baş ağrısını stimullaşdıran kimyəvi reaksiyalara səbəb ola bilər.
Monosodium glutamat (MSG) və qida əlavələri — Dad artırıcılar və bəzi konserv məhsullarda olan MSG də reaksiya verə bilər.
Fermentləşdirilmiş qidalar və sirkə tərkibli məhsullar — Kimçi, turşu kimi fermentləşdirilmiş qidalar tiramin və histaminlə zəngin olduğundan bəzi baş ağrısı xəstələrində rol oynaya bilər.
Bunlardan əlavə, bəzi insanlarda sitrus meyvələri (portağal, qreypfrut), soyuq qidalar (dondurma) və digər qida maddələri də diqqət çəkir. Bu reaksiyalar hər kəsdə eyni səviyyədə olmaya bilər.
