Mütəxəssislər bildirir ki, insanlar gündəlik ünsiyyətdə başqalarının emosiyalarını idarə edir və bu, həm münasibətlərin keyfiyyətinə, həm də sosial davranışlara birbaşa təsir göstərir.
Medianews.az -ın məlumatına görə, bu proses “şəxslərarası emosional tənzimləmə strategiyaları” adlanır və məqsəd qarşı tərəfin əhvalını yaxşılaşdırmaq və ya davranışını yönləndirmək ola bilər.
Elmi tədqiqatlar bu strategiyaları ümumilikdə iki əsas qrupa ayırır: emosiyanı yaxşılaşdıran və emosiyanı zəiflədən yanaşmalar. Müsbət strategiyalar isə 6 əsas formada toplanır.
- Dəstək və yönləndirmə (Acceptance/Diversion)
- Dəyər vermə: insana diqqət göstərmək, onun vacib olduğunu hiss etdirmək və emosional dəstək vermək
- Diqqəti yayındırma: sosial fəaliyyətlərə yönləndirmək, görüşlər və tədbirlər təşkil etmək
- Yumor: zarafat və gülüş vasitəsilə əhvalı yüngülləşdirmək
- Aktiv emosional işləmə (Positive Engagement)
- Problemə fokuslanma: insanı dinləmək, hisslərini ifadə etməsinə imkan yaratmaq
- Şəxsi gücləndirmə: onun müsbət xüsusiyyətlərini və uğurlarını xatırlatmaq
- Düşüncə dəyişimi: vəziyyətə daha pozitiv və real baxış formalaşdırmaq
Mütəxəssislər qeyd edir ki, bu üsullar ayrı-ayrılıqda və ya birləşdirilərək istifadə oluna bilər. Praktik yanaşmada üç mərhələli model daha effektiv sayılır:
- Dəyər ver və dinlə: insana emosiyalarını ifadə etməyə imkan yaratmaq və dəstək göstərmək
2. Diqqəti yayındır və gücləndir: sosial fəaliyyətlərə yönləndirmək və özünəinamı artırmaq
3. Zarafat et və istiqamətləndir: yumor və məsləhət vasitəsilə düşüncə tərzini dəyişmək
Araşdırmalara görə, bu yanaşmalar insanların emosional vəziyyətini yaxşılaşdırır, sosial əlaqələri gücləndirir və stressi azaldır.