ABŞ və İsrail İran ərazisindəki hədəflərə zərbələr endirməyə davam etdikcə, qarşıdurmanın daha geniş miqyaslı qlobal münaqişəyə çevrilə biləcəyi ilə bağlı narahatlıqlar artır. Avropa ölkələri də artıq tədricən böhrana cəlb olunur: onlar müttəfiqlərini qorumaq üçün hərbi qüvvə və vasitələr yerləşdirir, lakin birbaşa münaqişəyə qoşulmamağa çalışırlar.
Medianews.az xarici KİV-ə istinadla məlumatına görə, hərbi analitiklər xəbərdarlıq edirlər ki, əgər döyüş əməliyyatları genişlənərsə və İrana yaxın güclü tərəfdaşlar olan Rusiya və Çin bu prosesə cəlb olunarsa, fəlakətli qlobal müharibə riski kəskin şəkildə arta bilər.
Buna görə də ABŞ və İsrailin başlatdığı böyük qarşıdurmanın Yaxın Şərqdən kənara sürətlə yayıla biləcəyi ilə bağlı narahatlıqlar artır. “Daily Mail” yazır ki, ekspertlər uzun müddətdir xəbərdarlıq edirlər: nüvə münaqişəsi baş verərsə, əsas hədəflərdən biri məhz ABŞ-ın özü olacaq.
Nyu-York və Vaşinqton kimi böyük şəhərlərin ilk zərbə alan yerlərdən olacağı ehtimal edilsə də, ABŞ ərazisində daha az tanınan bəzi bölgələr də hərbi-strateji əhəmiyyətinə görə hədəfə çevrilə bilər.
“Daily Mail” yazır ki, ABŞ-ın müdafiə infrastrukturuna bağlı uzaq Luiziana ştatındakı Şrivportdan Yuta ştatındakı Oqdenə qədər hərbi obyektlər şəbəkəsi nüvə zərbələrinin qarşılıqlı mübadiləsi baş verəcəyi halda əsas hədəflərdən birinə çevrilə bilər.
Nəşr xatırladır ki, 2019-cu ildə Rusiya dövlət televiziyası ABŞ ərazisində nüvə zərbəsi endirilə biləcək potensial hədəflərin siyahısını yayımlayıb və bu, belə bir ssenarinin necə inkişaf edə biləcəyi barədə qorxulu təsəvvür yaradıb.
Bu siyahıya daxil edilən 15 obyekt əhalinin sıxlığı, strateji hərbi obyektlərə yaxınlıq, fövqəladə vəziyyətə hazırlıq və evakuasiya imkanları kimi meyarlar əsasında müəyyən edilib. “Daily Mail”in ehtimal etdiyi əsas hədəflərdən bəziləri aşağıdakılardır:
Honolulu, Havay
Honolulu tropik və sakit bir cənnət kimi görünsə də, nüvə münaqişəsi zamanı ən həssas hədəflərdən biri ola bilər. Havayın paytaxtında ABŞ-ın bir neçə böyük hərbi obyekti yerləşir, o cümlədən Perl-Harbor və Pearl Harbor–Hickam birləşmiş hərbi bazası. Təxminən 350 min əhalisi olan şəhərin Sakit okeanın ortasında yerləşməsi hücum zamanı evakuasiya imkanlarını çox məhdudlaşdırır.
Şrivport, Luiziana
Luizianadakı bu şəhər adətən diqqətdən kənarda qalır, lakin burada ABŞ-ın ən güclü nüvə aviabazalarından biri yerləşir. Barksdale Hərbi Hava Qüvvələri bazasında dünyadakı hədəflərə nüvə zərbəsi endirə bilən B-52 bombardmançıları yerləşir. 2025-ci ildə əhalisi təxminən 172 min olan şəhər bazadan altı mildən də az məsafədə yerləşdiyi üçün mülki itkilər riski yüksək hesab olunur.
Oqden–Klirfild, Yuta
Yuta ştatında yerləşən Oqden və Klirfild şəhərləri ABŞ-ın mühüm hərbi obyektlərindən biri olan Hill Hərbi Hava Qüvvələri bazasının yaxınlığındadır. Bu baza ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin nüvə silahları mərkəzini dəstəkləyir. İki şəhərin ümumi əhalisi 121 mindən çoxdur və bu da minlərlə insanın nüvə müdafiə sisteminin əsas elementinə yaxın yaşaması deməkdir. Ətrafdakı dağlar və əsas magistralların azlığı evakuasiyanı çətinləşdirə bilər. Ekspertlərin hesablamasına görə, bu bölgədə nüvə partlayışı baş versə, 87 mindən çox insan həlak ola bilər.
Şayenn, Vayominq
Şayenn kiçik şəhər olsa da, böyük strateji əhəmiyyətə malikdir. Burada ABŞ-ın qitələrarası ballistik raketlərini idarə edən əsas mərkəzlərdən biri, “Francis E. Warren” Hərbi Hava Qüvvələri bazası yerləşir. Təxminən 66 min əhalisi olan şəhər ABŞ-ın raket-nüvə sistemindəki roluna görə potensial hədəflərdən biri hesab olunur.
Qreyt-Folls, Montana
Bu şəhər ABŞ-ın ən mühüm raket bazalarından biri olan Malmstrom Hərbi Hava Qüvvələri bazasının yaxınlığında yerləşir. Həmin baza ABŞ-ın şimal hissəsində yerləşən yüzlərlə raket şaxtasına nəzarət edir. Şəhərin əhalisi təxminən 60 min nəfər olsa da, strateji raket sisteminə yaxınlığı ona böyük hərbi əhəmiyyət verir. Montanadakı yaşayış məntəqələrinin bir-birindən uzaq yerləşməsi və zəif yol şəbəkəsi evakuasiyanı çətinləşdirə bilər.
Kolorado-Sprinqs, Kolorado
Qayalı dağların ətəyində yerləşən Kolorado-Sprinqs ABŞ-ın bir neçə böyük hərbi obyektinə ev sahibliyi edir. Burada Şimali Amerikanın Hava-Kosmik Müdafiə Komandanlığı (NORAD) və Peterson Kosmik Qüvvələr bazası yerləşir. NORAD ABŞ və Kanadanın hava məkanını izləyən və qoruyan əsas qurumdur. Təxminən 492 min əhalisi olan bu şəhər həm böyük yaşayış məntəqəsi, həm də mühüm hərbi mərkəzdir. Dağlıq ərazi və məhdud çıxış yolları evakuasiyanı çətinləşdirə bilər.
Omaha, Nebraska
Omaha ABŞ-ın nüvə arsenalının idarə olunmasında əsas mərkəzlərdən biridir. Şəhərin yaxınlığında Offutt Hərbi Hava Qüvvələri bazası yerləşir və burada ABŞ Strateji Komandanlığının qərargahı fəaliyyət göstərir. Bu baza Soyuq müharibə dövründən bəri ABŞ-ın nüvə komandanlıq sisteminin əsas elementlərindən biri hesab olunur və hazırda da qlobal hərbi əməliyyatlara nəzarət edir. Təxminən 486 min əhalisi olan Omaha nüvə müdafiə sisteminin ən vacib komanda mərkəzlərindən birinin yaxınlığında yerləşir. Sərt qış şəraiti və məhdud yaşayış infrastrukturu fövqəladə vəziyyətdə evakuasiyanı çətinləşdirə bilər.
Albukerki, Nyu-Meksiko
Albukerkidə ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin Kirtland aviabazası yerləşir və burada ölkədəki ən böyük nüvə silahı anbarlarından biri cəmlənib. Əhalisi 557 mindən çox olan şəhər nüvə silahlarının saxlanması, logistika və hərbi tədqiqatlar baxımından mühüm mərkəz hesab olunur. Şəhərin geniş planlaşdırılması və ətrafdakı səhralıq ərazi iri miqyaslı fövqəladə vəziyyət zamanı evakuasiyanı ləngidə və çətinləşdirə bilər.
Hyuston, Texas
Təxminən 2,3 milyon əhalisi olan Hyuston ABŞ-ın ən böyük və iqtisadi baxımdan ən mühüm şəhərlərindən biridir. Şəhər ölkənin enerji paytaxtı sayılır: burada böyük neft emalı zavodları, dəniz limanları və mühüm sənaye infrastrukturu yerləşir. İqtisadi əhəmiyyəti və strateji resursları səbəbindən Hyuston genişmiqyaslı münaqişə zamanı əsas hədəflərdən birinə çevrilə bilər.
Sietl, Vaşinqton
Sietl bölgəsində 760 mindən çox insan yaşayır və şəhər nüvə silahları ilə təchiz olunmuş sualtı qayıqların yerləşdiyi Kitsap hərbi-dəniz bazasının yaxınlığındadır. Region həm də qlobal texnologiya mərkəzi və böyük dəniz limanı kimi strateji əhəmiyyət daşıyır. Lakin şəhərin dağlar və su yolları ilə əhatə olunması quru yolla evakuasiya imkanlarını xeyli məhdudlaşdırır.
Los-Anceles, Kaliforniya
Əhalisi 3,7 milyondan çox olan Los-Anceles ABŞ-ın ikinci ən böyük şəhəri və böyük iqtisadi mərkəzdir. Burada iri limanlar, aerokosmik şirkətlər, müdafiə sənayesi podratçıları və qlobal media təşkilatları yerləşir. Böyük əhali və iqtisadi əhəmiyyət səbəbindən şəhər iri münaqişə zamanı potensial hədəflərdən biri hesab olunur. Mövcud vəziyyətdə belə tıxaclı avtomobil magistralları səbəbindən evakuasiya son dərəcə çətin ola bilər.
San-Fransisko, Kaliforniya
San-Fransiskoda təxminən 842 min nəfər yaşayır. Şəhər dünyanın ən təsirli texnologiya və maliyyə regionlarından birinin mərkəzində yerləşir. Lakin şəhərin coğrafiyası evakuasiya üçün ciddi çətinliklər yaradır. San-Fransisko üç tərəfdən su ilə əhatə olunub və materiklə yalnız bir neçə körpü vasitəsilə birləşir, bu da fövqəladə vəziyyətdə çıxış yollarının tez bağlanmasına səbəb ola bilər.
Çikaqo, İllinoys
Çikaqo ABŞ-ın üçüncü ən böyük şəhəridir. Şəhərdə təxminən 2,7 milyon, ətraf qəsəbələrlə birlikdə isə 9,6 milyona yaxın insan yaşayır. Çikaqo ölkə üzrə dəmir yolu, hava və digər nəqliyyat şəbəkələrini birləşdirən böyük nəqliyyat və iqtisadi mərkəzdir. İnfrastrukturunun miqyası və əhalinin sıxlığı səbəbindən o da nüvə münaqişəsində strateji hədəf ola bilər.
Vaşinqton, Kolumbiya dairəsi
Vaşinqton ABŞ-ın siyasi və hərbi mərkəzidir. Burada Ağ Ev, Konqres və Pentaqon yerləşir, buna görə də şəhər istənilən böyük münaqişədə ən açıq hədəflərdən biri hesab olunur. Təxminən 684 min nəfərin yaşadığı paytaxt ölkənin idarə olunmasında və ABŞ hərbi komandanlıq sistemində əsas rol oynayır.
Nyu-York
Nyu-York ABŞ-ın ən sıx məskunlaşmış şəhəridir və burada təxminən 7,9 milyon nəfər yaşayır. Şəhərdə Uoll-Strit, Birləşmiş Millətlər Təşkilatı, həmçinin dünyanın ən böyük media və maliyyə qurumlarının ofisləri yerləşir. Nyu-Yorka zərbə həm böyük insan itkisinə, həm də qlobal iqtisadiyyat üçün ciddi nəticələrə səbəb ola bilər və bu səbəbdən şəhər mümkün nüvə qarşıdurmasında ən simvolik hədəflərdən biri sayılır.