Sağalmaq üçün qəbul etdiyimiz dərmanların bədənimizdə uzunmüddətli iz buraxa biləcəyi ilə bağlı yeni araşdırma aparılıb. Məlum olub ki, bəzi geniş istifadə olunan dərmanlar bağırsaq mikrobiomunu illərlə dəyişdirə bilər.
Medianews.az “Yeni Sabah”-a istinadla xəbər verir ki, araşdırma Tartu Universiteti alimləri tərəfindən aparılıb. Tədqiqatçılar Estoniya Biobankının 2 500 iştirakçısı üzərində analiz apararaq 186 fərqli dərmanın bağırsaq mikrobiomuna təsirini qiymətləndiriblər. Nəticələr göstərib ki, bu dərmanlardan 167-si mikrobiom balansına birbaşa təsir edir, 78-i isə istifadə dayandırıldıqdan sonra belə uzunmüddətli dəyişikliklərə səbəb ola bilər.
Mütəxəssislər bağırsaq mikrobiomunu “ikinci beyin” adlandırırlar. Çünki burada yaşayan trilyonlarla bakteriya təkcə həzm sisteminə deyil, immun sistemə, hormon balansına və hətta psixoloji vəziyyətə təsir göstərir. Mikroorqanizmlərin tarazlığının pozulması isə “diskbioz” adlanan vəziyyətə gətirib çıxarır.
Hansı dərmanlar risk qrupundadır?
Araşdırmada xüsusilə bu dərman qruplarının adı çəkilir:
1. Benzodiazepinlər – Yuxu problemləri üçün istifadə olunur
2. Proton pompa inhibitorları – Mədə turşusunu azaldan preparatlar
3. Beta-blokerlər – Ürək-damar xəstəliklərində təyin edilir
4. Metformin – Şəkərli diabet üçün
5. Antidepresantlar
Alimlər bildirirlər ki, bu preparatlar bağırsaq bakteriyalarının müxtəlifliyini azalda və faydalı mikroorqanizmlərin sayını aşağı sala bilər.
Mikrobiom balansının pozulması aşağıdakı problemlərlə əlaqələndirilir:
1. Həzm pozuntuları
2. Allergiya və astma
3. Piylənmə
4. İltihabi bağırsaq xəstəlikləri
5. Depressiya
Mütəxəssislər dərmanların özbaşına dayandırılmasının təhlükəli olduğunu xüsusi vurğulayırlar. Onların sözlərinə görə, hər hansı dəyişiklik yalnız həkim məsləhəti ilə edilməlidir.
Ekspertlər mikrobiomun qorunması üçün bir neçə tövsiyə verirlər:
1. Lifli qidaların (tərəvəz, meyvə, tam taxıllar) qəbulunu artırmaq
2. Şəkər və həddindən artıq qırmızı ət istehlakını azaltmaq
3. Mütəmadi fiziki aktivliklə məşğul olmaq
4. Lazımsız dərman istifadəsindən çəkinmək
Araşdırmalar bir daha göstərir ki, dərmanlar həyati əhəmiyyət daşısa da, onların uzunmüddətli təsirləri də nəzərə alınmalıdır. Sağlamlıq yalnız xəstəliyi müalicə etmək deyil, bədənin daxili balansını qorumaqdan da keçir.