Qadın Haqları və Gender Bərabərliyi İctimai Birliyinin "Səsim var" layihəsi çərçivəsində tələbə qızların ictimai fəallığı, liderlik potensialı və sosial problemlərə münasibətinin öyrənilməsi üzrə sorğunun ümumi təhlili. Layihə Azərbaycan Respublikasının Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyi tərəfindən maliyyələşdirilir.
Medianews.az bildirir ki, müasir dövrdə gənclərin, xüsusilə də tələbə qızların ictimai həyatda fəal iştirakı, liderlik bacarıqlarının inkişafı və qərar qəbuletmə proseslərində təmsil olunması cəmiyyətin davamlı inkişafını şərtləndirən əsas amillərdən biri hesab olunur. Qadınların sosial-iqtisadi və ictimai proseslərdə iştirakının genişlənməsi yalnız gender bərabərliyinin təmin olunmasına deyil, eyni zamanda daha inklüziv, məsuliyyətli və innovativ cəmiyyətin formalaşmasına da mühüm töhfə verir. Son illər Azərbaycanda qadınların təhsil, əmək bazarı və ictimai fəaliyyətlərdə iştirak səviyyəsi artmaqda olsa da, aparılan müşahidələr göstərir ki, gənc qadınların potensialının tam reallaşdırılması istiqamətində hələ də müəyyən sosial, psixoloji və institusional maneələr mövcuddur. Məhz bu reallıq nəzərə alınaraq həyata keçirilən "Səsim var" layihəsinin əsas məqsədlərindən biri tələbə qızların ictimai fəallıq səviyyəsini, onların liderlik potensialını, gender bərabərliyinə münasibətini, özünüifadə imkanlarını və universitet mühitində qarşılaşdıqları sosial problemləri öyrənmək olmuşdur. Layihə yalnız mövcud vəziyyətin qiymətləndirilməsini deyil, eyni zamanda gənc qadınların fikir və təkliflərinin öyrənilməsi, onların səsinin daha geniş auditoriyaya çatdırılması və gələcək fəaliyyət istiqamətlərinin müəyyən edilməsini də hədəfləmişdir.
Bu məqsədlə müxtəlif ali təhsil müəssisələrində təhsil alan 450 nəfər tələbə qız arasında anonim sorğu keçirilmişdir. Respondentlər müxtəlif ixtisaslar, kurslar və yaş qruplarını təmsil etdiklərindən əldə olunan nəticələrin tələbə qızların ümumi baxışlarını əks etdirdiyi qəbul edilmişdir. Sorğunun anonim keçirilməsi iştirakçıların fikirlərini daha sərbəst ifadə etməsinə, nəticələrin isə obyektivliyinin artırılmasına imkan yaratmışdır.Sorğunun nəticələrinin ilkin təhlili göstərir ki, tələbə qızların böyük əksəriyyəti cəmiyyətin ictimai həyatında daha fəal iştirak etmək istəyir, liderlik bacarıqlarını inkişaf etdirməyə maraq göstərir və qadınların cəmiyyətin inkişafındakı rolunu yüksək qiymətləndirir. Bununla yanaşı, respondentlərin əhəmiyyətli hissəsi universitet mühitində mövcud imkanların tam yetərli olmadığını, onların təşəbbüslərinin hər zaman lazımi səviyyədə dəstəklənmədiyini və qərar qəbuletmə proseslərində iştirak imkanlarının məhdud olduğunu bildirmişdir. Bu fakt tələbə qızların potensialının mövcud olduğunu, lakin həmin potensialın tam reallaşdırılması üçün əlavə dəstək mexanizmlərinə ehtiyac duyulduğunu göstərir.Sorğunun ümumi nəticələri onu da göstərmişdir ki, respondentlərin yalnız kiçik bir hissəsi mövcud vəziyyətdən tam razıdır.
Digər tərəfdən, müəyyən qrup mövcud şəraitə tənqidi yanaşaraq ciddi problemlərin olduğunu qeyd etmişdir. Ən böyük respondent qrupu isə orta mövqe nümayiş etdirmişdir. Onlar universitetlərdə qadınların inkişafı üçün müəyyən imkanların yaradıldığını qəbul etsələr də, bu imkanların daha da genişləndirilməsinin vacibliyini vurğulamışlar. Bu yanaşma tələbə qızların məsələlərə emosional deyil, daha çox obyektiv və balanslı münasibət bəslədiklərini göstərən mühüm göstəricilərdən biri hesab edilə bilər.Təhlillər zamanı diqqət çəkən digər məqam respondentlərin şəxsi fəallığı ilə ümumi universitet mühitinə verdikləri qiymətləndirmə arasında müəyyən fərqlərin müşahidə olunmasıdır. Bir çox iştirakçı özünü ictimai fəaliyyətlərdə müəyyən qədər aktiv hesab etsə də, ümumilikdə tələbə qızların ictimai fəallığını orta səviyyədə qiymətləndirmişdir. Eyni zamanda, gender bərabərliyi, liderlik və qadın hüquqları barədə məlumatlılıq səviyyəsinin yüksək olduğu müəyyən edilsə də, bu biliklərin praktik mühitdə tam şəkildə əks olunmadığı fikri üstünlük təşkil etmişdir. Bu nəticələr maarifləndirmə tədbirlərinin davam etdirilməsinin, universitetlərdə tələbə təşəbbüslərinin dəstəklənməsinin və gənc qadınların qərarvermə proseslərinə daha fəal cəlb edilməsinin vacibliyini göstərir.
Sorğunun nəticələri ümumilikdə onu deməyə əsas verir ki, müasir Azərbaycan tələbə qızları ictimai fəallığa, liderliyə və şəxsi inkişaf imkanlarına açıqdırlar. Onlar öz potensiallarını reallaşdırmaq, cəmiyyətə töhfə vermək və sosial məsuliyyət daşıyan vətəndaş kimi formalaşmaq istəyirlər. Bununla yanaşı, onların gözləntiləri yalnız fərdi inkişafla məhdudlaşmır. Respondentlər universitetlərdə daha inklüziv mühitin yaradılmasını, qadın liderliyinin təşviq olunmasını, könüllülük və ictimai fəaliyyət imkanlarının artırılmasını, mentorluq proqramlarının genişləndirilməsini və tələbə təşəbbüslərinin daha sistemli şəkildə dəstəklənməsini vacib hesab etmişlər.
Beləliklə, aparılmış sorğu yalnız mövcud vəziyyətin statistik mənzərəsini təqdim etmir, eyni zamanda tələbə qızların gözləntilərini, ehtiyaclarını və gələcəyə baxışını da ortaya qoyur. Əldə olunan nəticələr "Səsim var" layihəsinin gələcək fəaliyyət istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi, universitetlərdə gender həssas siyasətin gücləndirilməsi, gənc qadınların liderlik potensialının inkişaf etdirilməsi və onların ictimai qərarvermə proseslərində iştirakının artırılması baxımından mühüm elmi və praktiki əhəmiyyət kəsb edir.//Musavat.com